PTAR pacu UiTM sebagai universiti pertama diwartakan Entiti yang Diberi Kuasa

KUALA LUMPUR, 18 Ogos 2026 – Akses kepada ilmu seharusnya tidak dibatasi oleh ketidakupayaan seseorang untuk melihat, membaca atau menggunakan bahan bercetak.

Berpegang kepada prinsip bahawa setiap individu perlu mempunyai peluang yang saksama untuk memperoleh maklumat dan pendidikan, Perpustakaan Tun Abdul Razak (PTAR), Universiti Teknologi MARA (UiTM) terus memperkukuh ekosistem perpustakaan inklusif melalui penyediaan kemudahan, teknologi bantuan dan perkhidmatan yang menyokong keperluan Orang Kurang Upaya (OKU).

Komitmen tersebut mencapai satu mercu penting apabila Universiti Teknologi MARA (UiTM) menjadi universiti pertama di Malaysia yang diwartakan sebagai Entiti yang Diberi Kuasa (EYDK) di bawah Akta Hak Cipta 1987 [Akta 332].

Pewartaan melalui P.U. (A) 249/2026 – Perintah Hak Cipta (Entiti yang Diberi Kuasa) (Pindaan) 2026 mula berkuat kuasa pada 3 Julai 2026, hasil daripada inisiatif yang telah diusahakan oleh Jabatan Perpustakaan Tun Abdul Razak sejak tahun 2023.

Pencapaian ini turut menempatkan UiTM dalam kelompok yang sangat terpilih di peringkat nasional. Pindaan 2026 memasukkan Pertubuhan Pembangunan Orang Buta Malaysia, Pustaka Negeri Sarawak dan UiTM sebagai butiran kelima hingga ketujuh dalam Jadual EYDK. Digabungkan dengan empat entiti yang telah disenaraikan sebelumnya, kini terdapat tujuh EYDK, dengan UiTM sebagai satu-satunya institusi pengajian tinggi dalam senarai tersebut.

Namun, pewartaan ini bukan sekadar suatu pengiktirafan institusi atau pencapaian dari sudut perundangan. Ia membawa makna yang lebih besar dalam usaha memastikan ilmu dapat diakses secara lebih saksama, khususnya oleh individu yang berhadapan dengan kekangan dalam mengakses bahan bercetak.

Sebagai EYDK, kedudukan UiTM memperkukuh ruang untuk universiti menyokong penyediaan bahan bacaan dan rujukan dalam format yang lebih mudah diakses, selaras dengan peruntukan Akta Hak Cipta 1987. Peranan ini memberi dimensi baharu kepada usaha inklusiviti universiti apabila akses tidak lagi dilihat semata-mata daripada sudut kemudahan fizikal, tetapi turut merangkumi akses kepada kandungan ilmu itu sendiri.

Bagi PTAR, pencapaian tersebut merupakan kesinambungan kepada perjalanan membangunkan pengalaman perpustakaan yang lebih inklusif. Perpustakaan UiTM menyediakan Disabilities Room yang dilengkapi terminal e-VIEW, iaitu stesen kerja dengan teknologi bantuan termasuk papan kekunci khas, peralatan pembesaran serta meja dan monitor boleh laras. Ruang tersebut turut menyediakan koleksi Braille sebagai alternatif akses bahan bacaan kepada pengguna yang memerlukannya.

Inovasi e-VIEW, yang bermula daripada usaha Perpustakaan Sultan Badlishah, UiTM Cawangan Kedah, pula dibangunkan bagi membantu pengguna yang mempunyai masalah penglihatan rendah (low vision) membuat rujukan dengan lebih berkesan. Teknologi ini dilengkapi ciri seperti pembaca teks automatik, paparan berkontras tinggi, fungsi zum dan navigasi suara bagi menyokong penggunaan secara lebih kendiri.

Perjalanan ini memperlihatkan bahawa inklusiviti bukan sekadar menyediakan ruang untuk dimasuki, tetapi memastikan ilmu di dalamnya benar-benar boleh dicapai dan dimanfaatkan. Daripada ruang mesra OKU dan teknologi bantuan kepada akses kandungan dalam format yang lebih mudah dicapai, PTAR terus memperluas makna sebuah perpustakaan yang inklusif.

Pewartaan UiTM sebagai EYDK sekali gus memberi nilai tambah kepada komuniti di luar sempadan fizikal perpustakaan. Dalam konteks yang lebih luas, usaha memperluas penyediaan bahan dalam format boleh akses berpotensi menyokong pendidikan, pembelajaran sepanjang hayat serta pengupayaan individu dengan ketidakupayaan cetakan untuk mendapatkan sumber ilmu dengan lebih saksama.

Lebih signifikan, pencapaian ini memperlihatkan bagaimana perpustakaan akademik mampu memainkan peranan strategik dalam membawa perubahan yang melangkaui fungsi tradisional pengurusan koleksi. Usaha PTAR sejak tahun 2023 sehingga membawa kepada pewartaan UiTM sebagai EYDK membuktikan bahawa perpustakaan turut berupaya menyumbang kepada pembangunan dasar, inovasi perkhidmatan dan pembentukan ekosistem pendidikan yang lebih responsif terhadap keperluan masyarakat.

Daripada inovasi e-VIEW, penyediaan ruang dan perkhidmatan mesra OKU sehingga kepada usaha yang membawa UiTM menjadi universiti pertama diwartakan sebagai Entiti yang Diberi Kuasa, perjalanan ini membawa satu mesej yang jelas — akses kepada ilmu perlu dibina untuk semua.

Melangkah ke hadapan, status EYDK membuka ruang kepada UiTM dan PTAR untuk terus memperkukuh penyediaan sumber dalam format boleh akses, memperluas penggunaan teknologi bantuan, meningkatkan kompetensi warga perpustakaan serta membina kerjasama strategik dengan agensi, institusi dan komuniti yang berkongsi aspirasi sama.

Usaha ini memperkukuh peranan PTAR bukan sahaja sebagai pusat rujukan dan pembelajaran, tetapi sebagai pemacu ekosistem ilmu yang inklusif, responsif dan berteraskan kemanusiaan, agar keterbatasan dalam mengakses bahan tidak menjadi penghalang kepada peluang seseorang untuk memperoleh ilmu.