Meneruskan erti kemerdekaan selepas gemerlap sambutan

Oleh: DR. NIK MOHD ZAIM AB RAHIM

HARI Kebangsaan ke-69 telah berlalu pada 31 Ogos 2026，disusuli sambutan Hari Malaysia pada 16 September lalu. Kedua-dua tarikh keramat itu telah meninggalkan kita dengan pelbagai memori，laungan “Merdeka” yang bergema di Dataran Putrajaya, kibaran Jalur Gemilang yang menghiasi setiap ruang dan semangat patriotisme yang membara dalam dada setiap warganegara.

Namun, persoalan yang lebih mendasar perlu diajukan, apakah yang tinggal selepas gemerlap sambutan itu pudar, dan apakah yang perlu kita teruskan sehingga hujung tahun ini，sehinggalah tiba Bulan Kemerdekaan tahun hadapan?

Tema “Malaysia MADANI: Kesejahteraan Dinikmati” yang diangkat pada tahun ini bukanlah sekadar frasa kosong yang dipamerkan di sepanduk dan iklan. Ia mencerminkan satu visi yang holistik，iaitu sebuah negara yang maju， inklusif dan harmoni， di mana setiap individu merasai kesejahteraan secara menyeluruh.

Perdana Menteri，Datuk Seri Anwar Ibrahim ketika mengulas kejayaan sambutan Hari Kebangsaan 2026，menyifatkan persembahan tahun itu sebagai “sangat baik” dan “hebat sekali”. Timbalan Perdana Menteri，Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi， pula menyatakan bahawa sambutan tahun tersebut adalah “luar biasa” dan lebih baik berbanding tahun-tahun sebelumnya，sekali gus memperlihatkan semangat patriotisme rakyat Malaysia yang semakin bertambah.

Pujian-pujian ini bukanlah sekadar retorik politik，tetapi mencerminkan satu realiti yang perlu diterjemahkan menjadi tindakan berterusan.

Namun, kemerdekaan tidak seharusnya berhenti pada perarakan dan pertunjukan bunga api. Ia perlu diteruskan dalam bentuk yang lebih konkrit, iaitu kesejahteraan rakyat yang benar-benar dirasai. Pada bulan September 2026，kerajaan telah mengumumkan peningkatan aras perlindungan bil elektrik bagi lebih lapan juta pengguna domestik Tenaga Nasional Berhad，membolehkan mereka yang menggunakan sehingga 800 kilowatt jam sebulan menikmati pengecualian daripada caj Pelarasan Kos Bahan Api Secara Automatik，Cukai Jualan dan Perkhidmatan，serta caj peruncitan.

Langkah ini berkuat kuasa mulai September hingga 31 Disember 2026，dan dijangka menelan kos antara RM120 juta hingga RM150 juta yang ditanggung oleh TNB. Inilah bentuk kemerdekaan yang paling asasi，iaitu kebebasan daripada beban kos sara hidup yang menghimpit， dan kebebasan untuk hidup dengan lebih tenang dan bermaruah.

Seiring dengan itu，Kementerian Sumber Manusia (KESUMA) juga telah mengumumkan penambahbaikan dalam Skim Insurans Pekerjaan mulai 1 Oktober 2026. Perlindungan maksimum bagi setiap insuran dinaikkan daripada RM16,000 kepada RM25,000 manakala Elaun Mobiliti Pekerjaan sebanyak RM1,000 diperkenalkan bagi mereka yang mendapat pekerjaan melebihi 100 kilometer dari kediaman.

Elaun latihan harian juga dinaikkan daripada RM10 kepada RM30 dan had pembiayaan latihan dinaikkan daripada RM4,000 kepada RM7,000. Dalam konteks dunia pekerjaan yang semakin mencabar, langkah-langkah ini bukan sahaja memberikan jaring keselamatan sosial, tetapi juga membuka ruang untuk rakyat meningkatkan kemahiran dan daya saing mereka. Kemerdekaan ekonomi adalah tunjang kepada kemerdekaan yang lebih luas.

Di peringkat yang lebih makro，kerajaan sedang berusaha gigih untuk memastikan kelangsungan rantaian bekalan domestik dan kestabilan ekonomi negara dalam menghadapi ketidaktentuan geopolitik global. Menteri Ekonomi, Akmal Nasrullah Mohd Nasir，menegaskan bahawa keutamaan kerajaan adalah memastikan bekalan bahan api terjamin sehingga Disember 2026 melalui tiga pendekatan utama, iaitu kepelbagaian sumber import, pengoptimuman pengeluaran domestik，dan pengukuhan perjanjian bekalan jangka panjang.

Kerjasama tenaga dengan Thailand melalui penandatanganan kontrak perkongsian pengeluaran dan perjanjian jualan gas untuk blok lapangan gas di kawasan pembangunan bersama Malaysia-Thailand juga diperkukuh. Dalam masa yang sama, pertumbuhan Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) negara mencatatkan 6.0 peratus pada suku kedua 2026, meningkat daripada 5.4 peratus pada suku pertama. Angka-angka ini membuktikan bahawa kestabilan politik dan dasar ekonomi yang terancang mampu menghasilkan impak yang nyata kepada rakyat.

Namun，kemerdekaan bukan sekadar soal ekonomi dan material. Ia turut melibatkan soal identity, perpaduan dan kestabilan sosial. Sambutan Hari Malaysia 2026 di Kuching, Sarawak，walaupun diadakan dalam bangunan susulan jerebu rentas sempadan tetap berlangsung dengan jayanya dan menampilkan elemen kebersamaan antara Semenanjung, Sarawak dan Sabah.

Ini adalah satu pencapaian yang signifikan kerana ia menunjukkan bahawa semangat Malaysia tidak mudah goyah oleh cabaran cuaca atau geografi. Malah, ia memperkukuh lagi naratif bahawa Malaysia adalah sebuah negara yang terdiri daripada pelbagai wilayah, budaya dan latar belakang, tetapi bersatu di bawah satu bendera.

Bagaimanapun，kita tidak boleh menafikan bahawa cabaran terhadap perpaduan dan kestabilan masih wujud. Pilihan Raya Negeri Melaka yang bakal berlangsung sebelum penghujung tahun 2026 telah menimbulkan kebimbangan terhadap penyebaran isu-isu sensitif yang boleh menjejaskan keharmonian kaum dan agama.

Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) telah memberi amaran tegas kepada semua pengguna internet supaya tidak menyentuh isu 3R (agama, kaum dan institusi raja) dalam kempen politik mereka. Ini adalah peringatan penting bahawa kemerdekaan yang kita nikmati hari ini dibina atas asas toleransi dan saling menghormati. Jika asas ini digugat，maka segala pencapaian yang lain akan menjadi rapuh.

Selain itu，kestabilan kerajaan juga menjadi faktor kritikal dalam memastikan agenda pembangunan negara dapat diteruskan tanpa gangguan. Isu peletakan jawatan Menteri Pengangkutan dan gesaan agar Parlimen dibubarkan telah menimbulkan spekulasi mengenai kemungkinan pilihan raya awal.

Namun，Angkatan Muda Keadilan (AMK) dengan tegas menolak cadangan tersebut，menegaskan bahawa kestabilan kerajaan ditentukan oleh mandat dan keyakinan majoriti di Dewan Rakyat， bukan oleh desakan emosi atau sentimen politik semata-mata. Mereka juga menegaskan bahawa pilihan raya mengejut hanya akan mencetuskan ketidakpastian, menjejaskan program pembangunan yang sedang berjalan dan membebankan kewangan negara. Dalam konteks ini，kestabilan politik adalah prasyarat kepada kemerdekaan yang bermakna. Tanpa kestabilan, segala usaha untuk meningkatkan kesejahteraan rakyat akan tergendala.

Justeru, apakah yang perlu kita teruskan selepas ini? Pertama, kita perlu meneruskan usaha memperkukuh kesejahteraan ekonomi rakyat melalui dasar-dasar yang inklusif dan berkesan. Perlindungan bil elektrik, penambahbaikan Skim Insurans Pekerjaan dan jaminan bekalan tenaga adalah contoh-contoh konkrit bagaimana kemerdekaan boleh dirasai dalam kehidupan seharian.

Kedua, kita perlu mempertahankan perpaduan dan keharmonian sosial dengan menolak politik kebencian dan isu-isu 3R. Kemerdekaan yang sejati bukan hanya tentang kebebasan dari penjajahan fizikal，tetapi juga kebebasan dari belenggu prasangka dan perpecahan.

Ketiga，kita perlu memastikan kestabilan politik terus terpelihara supaya agenda pembangunan negara tidak terganggu. Sebagaimana yang ditegaskan oleh AMK, rakyat tidak memerlukan pilihan raya yang dicetuskan oleh drama politik. Apa yang diperlukan ialah kerajaan yang terus bekerja， ekonomi yang terus kukuh， dan kos sara hidup yang terurus melalui dasar yang betul. Keempat, kita perlu menyambut Bulan Kemerdekaan 2027 dengan semangat yang diperbaharui, bukan sekadar sebagai ritual tahunan tetapi sebagai momentum untuk menilai semula sejauh mana kita telah mencapai cita-cita MADANI.

Logo rasmi Hari Kebangsaan dan Hari Malaysia akan terus digunakan sehingga tahun 2027, menandakan kesinambungan identiti visual kebangsaan yang mencerminkan kestabilan dan kesatuan. Ini adalah satu isyarat bahawa perjuangan untuk kesejahteraan rakyat adalah satu marathon, bukan larian pecut. Bulan Kemerdekaan 2027, yang akan disambut pada 31 Ogos 2027 nanti, harus menjadi titik refleksi tentang apa yang telah kita capai dan apa yang masih perlu kita perbaiki.

Akhirnya，kemerdekaan yang sesungguhnya bukanlah tentang apa yang kita sambut pada 31 Ogos atau 16 September setiap tahun. Ia adalah tentang apa yang kita lakukan pada hari-hari biasa yang lain. Ia adalah tentang seorang ibu yang dapat menyediakan makanan berkhasiat untuk anaknya tanpa rasa bimbang tentang bil elektrik yang membengkak.

Ia adalah tentang seorang pekerja yang diberhentikan kerja tetapi masih mempunyai jaring keselamatan untuk mencari peluang baharu. Ia adalah tentang seorang pelajar yang boleh belajar dalam suasana yang aman tanpa gangguan politik yang tidak menentu. Ia adalah tentang kita semua, rakyat Malaysia, yang terus berusaha untuk menjadikan negara ini tempat yang lebih baik untuk semua.

Maka, selepas gemerlap sambutan berlalu, marilah kita meneruskan perjalanan ini dengan kesedaran bahawa kemerdekaan adalah satu tanggungjawab yang berterusan. Ia bukan milik generasi tertentu sahaja， tetapi amanah yang perlu dipikul oleh setiap kita. Dan apabila tiba Bulan Kemerdekaan tahun hadapan, kita berharap dapat menyambutnya bukan hanya dengan bendera di tangan，tetapi dengan pencapaian yang nyata di hati.

* Penulis merupakan Penolong Pengarah / Pensyarah Kanan di Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan, Universiti Teknologi Malaysia, Kampus Kuala Lumpur.